Geçimlik tarım veya geçimlik tarımcılık, bir çiftçinin kendisi ve ailesi için küçük bir arazide gıda yetiştirmesidir. Diğer tarım türlerinin aksine, geçimlik tarım daha çok hayatta kalmaya odaklanır. Ticaret yapma ve mal satma veya işletme olarak faaliyet gösterme üzerinde çok az veya hiç vurgu yoktur.

Geçimlik tarımın basit bir örneği, bir ailenin tahıl yetiştirip o tahılı kendileri için yeterli ekmek yapmak üzere kullanmasıdır, ama satmak için değil. 

Zengin ülkelerde yaşayan birçok insan için bu romantik bir fikirdir – arazinizin olması ve onu kendinizi ve ailenizi geçindirmek için kullanmanız. İnsanların basit olduğunu varsayabileceği bir zaman dilimini çağrıştırır. Gelişmiş ülkelerdeki bu fikir ne kadar çekici olsa da, gerçek şu ki, büyüyen insan nüfusumuzu beslemek için endüstriyel tarım gereklidir. Tahmin edebileceğiniz gibi, geçimlik tarım ve endüstriyel tarımda kullanılan yöntemler oldukça farklıdır. Peki geçimlik tarım endüstriyel uygulamalardan nasıl ayrılır? 

 

 

Geçimlik Tarım Kadimdir 

 

Geçimlik tarım yöntemleri insan toplumunun gelişiminin ayrılmaz bir parçasıdır. 12.000 yıl öncesine kadar uzanır ve çoğu kültürün en eski hayatta kalma yollarının temelini oluşturur. Buz Çağı'ndan sonra Homo sapiens bitkileri evcilleştirmeye başladıkça, sadece avlanıp toplayıcı olmak yerine belli bir yerde yerleşmeye başladılar.

Bu değişiklikle birlikte, insan grupları karmaşık medeniyetler geliştirmeye başladı – ki buna şimdi “geçimlik tarım” diyoruz. Antropologlar bu geçişi “neolitik devrim” olarak adlandırır. Amerika'da geçimlik çiftçiler oldukça verimliydi – bugün severek tükettiğimiz mısır, fasulye, domates, balkabağı ve patates gibi geniş bir lezzetli yiyecek yelpazesini evcilleştirdiler. Oldukça etkileyici, değil mi?

 

 

Geçimlik Tarım Genellikle Daha Doğal Tekniklere Dayanır 

 

Binlerce yıl öncesinden günümüze kadar çiftçiler doğal teknikler kullanmıştır. Bugün endüstriyel çiftlikler kimyasal gübreler ve pestisitler kullanır. Geçimlik çiftçiler ise çoğunlukla kendi toprakları ve hayvanlarından elde ettikleri gübre ve kompost kullanırlar. Tüketilmeyen gıda ve ürünler, çiftlik hayvanlarını beslemek için sürece geri döner. Bu, az atık ile işleyen verimli bir sistem yaratır, kapalı bir döngüdür. 

 

 

Çeşitlendirilmiş Yöntemler 

 

Son zamanlarda Kuzey Amerika'da bir yolculuk yaptıysanız, her yöne millerce uzanan mısır ve soya tarlalarını görmüşsünüzdür. Düzinelerce düzenli sıra ve birbirinin aynısı bitkiler. Bu monokültürler, sonsuz tüketim ve doyumsuz talep tarafından yönlendirilen kopuk bir toplumdan kaynaklanır. Ancak, mevsimler boyunca sizi ve ailenizi destekleyecek küçük bir araziye sahipseniz, ürün ve hayvan çeşitliliği kesinlikle gereklidir. Yalnızca mısır ve soya ile uzun süre dayanamazsınız. Bu çeşitlendirilmiş teknikler polikültür olarak adlandırılır ve geçimlik çiftçiler buna güvenir. 

Öncelikle, polikültürler daha çevre dostu bir yaklaşımdır. Bazı bitkiler toprağa besin sağlar, bazıları ise tüketir. "Yardımcı dikim" teknikleri tüm çiftliğe fayda sağlar. Farklı bitkiler kullanmak, toprağın yıl boyunca zengin ve sağlıklı kalmasını sağlar. Çoğu zaman, polikültür yöntemleri ürün verimini de artırır. 

 

 

İnsanlar Geçimlik Tarımı Bugün Nerelerde Uyguluyor? 

 

Geçimlik tarım, Sabah Sahrası Afrika’da en yaygın kullanılan tarım yöntemidir; kırsal yoksulların çoğunluğu hayatta kalmak için arazilerine güvenir. Arazi geçim kaynağı olarak, insanlar ulaşım, kira, gıda ve kent yaşamının maliyetlerini azaltabilirler. Örneğin Tanzanya'da tarım, ülkenin GSYİH’sının %28’ini oluşturur. Nüfusun %73’ü kırsal alanlarda yaşar – 19 milyon insan küçük arazilerde geçimlik tarım yapar. 

Geçimlik tarım, yaklaşık her yerde olduğu için gezegenimiz kadar çeşitlilik gösterebilir. Orta ve Batı Asya, Hindistan, Güneybatı Afrika, Avrasya, Filipinler, Latin Amerika – liste uzayıp gider. Yöntemler insanların yaşadığı çevreler kadar değişken ve akışkandır. 2015 yılında yapılan bir çalışma, dünya nüfusunun %25’inin bu tekniklerle geçindiğini buldu.

Yaşam koşulları da oldukça farklı olabilir. İnsanların temiz suya, elektriğe ve yeterli sağlık hizmetlerine erişimi olabilir veya olmayabilir. Hijyen koşulları genellikle büyük bir faktördür ve bu, düşük gelirli ülkelerde çocuklar için önde gelen ölüm nedenlerinden biridir.

 

 

İklim Zorlukları 

 

Geçimlik tarım, bir aileyi beslemek için tercihen ve/veya zorunluluktan yapılan çevre dostu, kadim bir yaklaşımdır. Ancak şöyle bir sorun var: geçimlik tarım iklim değişikliğine karşı son derece savunmasızdır. Sıcaklıklar arttıkça, kuraklıklar çoğalır ve seller daha sık meydana gelir. Bir çiftlik tüm bir sezon ürününü kaybedebilir ve bu da bir aileyi zor durumda bırakır.

Geçimlik tarım, ailelerin başarısızlık için çok az ya da hiç alan bırakamadığı anlamına gelir. Küresel ısınmanın alarm verici hızlarda devam ettiği bir gezegende, geçimlik çiftlikler oldukça risklidir.