Mantar toplamak, dışarı çıkıp doğa hakkında daha fazla bilgi edinmenin ödüllendirici bir yoludur. Amerika Birleşik Devletleri'nde, lezzetli kantereller ve moreller dahil olmak üzere birçok farklı yenilebilir mantar vardır.

Mantar toplamak aynı zamanda oldukça tehlikeli olabilir - birçok mantar görünüş bakımından çok benzerdir. Yanlış mantarları yanlışlıkla toplamak çok kolaydır ve sonuçları yıkıcı (hatta ölümcül) olabilir. Şüphe duyduğunuzda, mantarları atın.

PLANTSNAP İLE YENİ BİTKİLERİ TANIMLAYIN

Mantar toplama ve tanımlama konusunda en iyisi bir uzmandan (veya en azından detaylı bir mantar kılavuzundan) öğrenmektir. Sadece birkaç fotoğrafa göz atıp mantarları denemeye çıkmayın – benzer türler, ayırt edici özellikler, toplama ve saklama konularında araştırmanızı kapsamlı yapın.

Yenilebilir mantarları doğru tanımlamak için leke testi yapmak ve sporları incelemek gerekebilir – bu yüzden yardım almak önemlidir!

Daha fazla uzatmadan, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yaygın (ve lezzetli) yenilebilir mantarlara bir göz atalım!

 

 

 

#1: Morel Mantarları (Morchella esculenta)

 

Yayılım Alanı: ABD'nin birçok yerinde bulunur, özellikle meyve bahçelerindeki sert ağaçların altında, yanmış alanlarda ve bozulmuş topraklarda.

Toplama Mevsimi: İlkbaharda kısa bir dönem – kesin zaman konuma bağlı olarak değişir.

Tanımlayıcı Özellikler: Belirgin “bal peteği” şeklinde şapka, derin kırışıklıklı ve sarı-gri tonlarında. Ortasından içi boş. 2 ila 9 santimetre boyunda, 2 ila 5 santimetre kalınlığında.

Tehlikeli Benzerleri: Aynı bal petekli üst yapıya sahip çok az mantar vardır. Şüphede kalırsanız, atın.

Hazırlama: Güçlü tadı vardır, tereyağında pişirmek en iyisidir ve çoğunlukla pırasa ile birlikte servis edilir.

 

 

 

#2: Kanterel (Cantharellus cibarus ve 15'ten fazla diğer tür)

 

Yayılım Alanı: Kuzey Amerika, Avrasya, Orta Amerika ve Afrika'da bulunur, çoğunlukla iğne yapraklı ormanlarda (ancak konuma ve türe bağlı olarak çayır, dağlık huş ormanları veya kayın ormanlarında da bulunabilir). Genellikle yosunlar arasında demetler halinde büyürler.

Toplama Mevsimi: Bölge ve türe bağlı olarak yaz sonundan Aralık'a kadar.

Tanımlayıcı Özellikler: Sarı veya altın renkli, huni şeklinde ve etlidir. Şapkanın altında sap boyunca uzanan solungaç benzeri sırtlar bulunur. Kantereller meyvemsi, odunsu veya toprak kokusu verebilir.

Tehlikeli Benzerleri: Yanlış kanterel daha koyu (neredeyse turuncu) renkte ve ortası koyu olup kenarlara doğru açılır. Zararlı değildir, ancak tadı kötü ve mideyi rahatsız edebilir. Jack-o-lantern mantarları kanterellerle karıştırılabilir. Jack-o-lantern mantarının solungaçları, kanterelin düzgün, kör ve sığ sırtlarından daha ince, derin ve narindir. Jack-o-lantern mantarları zehirlidir.

Hazırlama: Kantereller genellikle hafif acımsı biber tadına sahiptir. Oldukça zengindirler ve tereyağı, şarap veya krema ile pişirilirler.

 

 

 

#3: Peri Halkası Mantarı (Marasmius oreades)

 

Yayılım Alanı: Kuzey Amerika genelinde yaygındır. Çim alanlar, çayırlar veya hatta kum tepeleri gibi alanlarda büyümeyi tercih eder. Genellikle ağaç kütüklerinin bulunduğu çukurlarda görülür.

Toplama Mevsimi: Yaz ve sonbahar, sıcak iklimlerde yıl boyunca büyüyebilir.

Tanımlayıcı Özellikler: Bu küçük mantarlar halka veya yay şeklinde büyür. Şapka genellikle 1 ila 5 santimetre çapındadır. Gençken şapka hafifçe içe kıvrık olabilir, olgunlaştıkça yukarı doğru kalkar. Şapka bazen meme ucu şeklinde ve belirgin bir merkeze sahiptir. Peri halkası mantarı kuru ve kel görünür, genellikle açık kahverengi veya krem rengindedir (beyaz olabilir). Sapı çok serttir (bu yenilebilir mantarın en güvenilir tanımlama özelliklerinden biridir) ve solungaçlara bağlı ya da bağlı olmayabilir. Spor testi beyazdır. Peri halkası mantarlarının tanımlanması hakkında daha fazla bilgi için buraya bakabilirsiniz.

Tehlikeli Benzerleri: Clitocybe dealbata benzer görünür ancak sert bir sapı yoktur. Solungaçları peri halkasından çok daha sıkıdır (peri halkasının solungaçları aralıklı ve seyrektir).

Hazırlama: Sapı çıkarın, şapkayı sağlam bırakın. Gerekirse soğuk suyla durulayın, sonra kurumasını bekleyin. Güçlü bir tadı yoktur, bu yüzden tadının parlaması için daha basit tariflerde kullanın.

 

 

 

#4: Tatlı Diş, Ağaç Kirpisi veya Kirpi Mantarı (Hydnum repandum)

 

Yayılım Alanı: Kuzey Amerika, Avrupa, Avustralya ve Kuzey Asya'da geniş alanlarda kaydedilmiştir.

Toplama Mevsimi: Yaz ve sonbahar.

Tanımlayıcı Özellikler: Ağaç kirpisi mantarının şapkasının alt kısmında sırt yerine dikenler veya dişler bulunur – bu türün ayırt edici özelliğidir! Yukarıdan bakıldığında şekil olarak kanterele benzer (ancak altın rengi yerine soluk turuncu-krem renklidir). Bu mantar koyu turuncu veya sarı-kahverengiye döner. Şapka değişken şekildedir, genellikle geniş konveks olup 2 ila 17 santimetre çapındadır.

Tehlikeli Benzerleri: Zehirli benzer türü yoktur, ancak bu tür Kuzey Amerika'daki Hydnum albidum ve Hydnum albomagnum adlı akraba türlerle karıştırılabilir.

Hazırlama: Ağaç kirpisi tatlı ve fındıksı bir tada sahiptir. Kıtırdır ve dondurulabilir.

 

 

 

#5: Çayır Mantarı veya Tarla Mantarı (Agaricus campestris)

 

Yayılım Alanı: Bu tür Kuzey Amerika, Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Yeni Zelanda'da bulunur. Genellikle çayır alanlarında görülür ve tek başına ya da “peri halkası” şeklinde büyüyebilir.

Toplama Mevsimi: Yağmurdan sonra ilkbahar, yaz veya sonbahar.

Tanımlayıcı Özellikler: Çayır mantarının beyaz şapkası 5 ila 10 santimetre çapındadır. Mantar olgunlaştığında şapka düz olur. Şapkanın altında genç mantarlarda pembe solungaçlar, genç olgunlaşmamışlarda kırmızımsı kahverengi, olgunlarda ise koyu kahverengidir. Sap 3 ila 10 santimetre uzunluğundadır. Mantarın eti kırmızımsı kahverengiye döner ve spor testi koyu kahverengidir.

Belirgin pembe solungaçı olmayan örnekler atılmalıdır. Beyaz mantar türlerinde ekstra dikkatli olun – ölümcül benzerler vardır.

Tehlikeli Benzerleri: Bu tür birçok türle yakından ilişkilidir – bazıları ölümcüldür, bazıları yenilebilir. Amanita virosa ölümcül olup çayır mantarının genç haline benzeyebilir. Tek bir kapak bile insanı öldürmeye yeterlidir. Ölümcül Amanita virosa’nın solungaçları beyazdır, spor testi de beyazdır. Kuzey Amerika’da bulunan diğer toksik benzerleri Amanita bisporigera ve Amanita ocreatadır. A. ocreata, beyaz solungaçları ve beyazdan pembeye dönen meyve gövdeleriyle tanınır. A. bisporigera’nın da beyaz solungaçları vardır. Bu mantarlar en zehirli mantarlardandır ve karaciğer yetmezliğine yol açar. Toplu olarak “yıkıcı melek mantarları” olarak bilinirler.

Diğer benzer türler arasında sararma lezyonları gösteren ve tüketildiğinde mide rahatsızlığına yol açan Agaricus xanthodermus ve yenilebilir olan Agaricus arvensis vardır. Agaricus arvensis, gençken beyaz solungaçlara sahip olup (ölümcül Amanita virosa gibi) olgunlaşınca mat çikolata rengine döner. Agaricus arvensis genellikle anason kokusuna benzer kokar. Bu benzerler, mantar tanıma öğrenirken uzmandan yardım almanın ne kadar önemli olduğunu gösterir!

Hazırlama: Bu mantar, düğme mantarına benzer tadı vardır ancak raf ömrü daha kısadır. Sote, kızartma ya da salatalarda çiğ olarak tüketildiğinde lezzetlidir.

 

 

 

#6: Tüyü Bitmiş Saç Mantarı, Avukat Şapkası, Mürekkep Mantarı veya Kuyruklu Agaric (Coprinus comatus)

 

Yayılım Alanı: Kuzey Amerika ve Avrupa’daki çayırlar ve otlaklar.

Toplama Mevsimi: Haziran'dan Kasım'a kadar, sıcaklık durumuna bağlıdır.

Tanımlayıcı Özellikler: Bu tür sadece gençken yenilebilir – solungaçlar siyaha dönmeden önce. Gençken şapkası tüyümsü ve sapın büyük bir kısmını kaplar, gevşek pullarla kaplıdır. Solungaçlar hızlıca beyazdan pembeye, sonra siyaha döner. Solungaçlar siyaha dönmeden önce toplanmalıdır.

Tehlikeli Benzerleri: Kuyruklu agaric yaygın mürekkep mantarı ile karıştırılabilir, bu mantar alkolle birlikte yenirse kusma, ishal ve diğer rahatsız edici belirtiler gösterir. Belirtiler korkutucu olabilir fakat alkol alımı bırakılırsa geçer. Belirtilerin şiddeti alınan alkol miktarına bağlıdır.

Hazırlama: Bu mantar çok su içerdiğinden çorba ve et suyu, risotto gibi yemeklere iyi bir katkıdır.

 

 

 

#7: Orman Tavuğu, Koç Kafası, Koyun Kafası, Signorina veya Maitake (Grifola frondosa)

 

Yayılım Alanı: Bu mantar özellikle Çin, Japonya ve Kuzeydoğu Kuzey Amerika'da meşe ağaçlarının diplerinde bulunur. Idaho’ya kadar batıda rapor edilmiştir.

Toplama Mevsimi: Yağmurdan sonra yaz sonu ve erken sonbahar. Bu çok yıllık bir mantardır ve aynı yerde yıl yıl tekrar büyüyebilir ancak ömrü oldukça kısadır.

Tanımlayıcı Özellikler: Bu yumrulu mantar, bazıları tarafından mercan benzeri olarak tanımlanan büyük bir kümeler halinde büyür. Şapkaları gri-kahverengimsi ve kıvrık ya da kaşık şeklindedir. Japonya’da 100 pounda kadar büyüyebilir, ancak genellikle çok daha küçüktür. Saplar (dikler) beyaz ve dallıdır. Mantar yaşlandıkça oldukça sertleşir.

Tehlikeli Benzerleri: Orman Tavuğu mantarına zehirli benzer tür yoktur, ancak yenilebilir olan Meripilus giganteus ile karıştırılabilir. M. giganteus daha kalındır ve kenarları boyunca siyah leke bırakır.

Hazırlama: Bıçakla toplayın – bu mantarı kesmek için büyük bir bıçak gerekir. En iyi tat ve doku için gençken toplayın. Japon mutfağında yaygın kullanılır ve tereyağı veya zeytinyağında sote edilerek ya da çeşitli yemeklerde kullanılarak lezzetlidir.Siteyi Ziyaret Edin

 

 

 

 

#8: Ayı Kafası Dişi, Maymun Kafası, Ponpon, Sakallı Kirpi veya Aslan Yelesi Mantarı (Genus Hericium)

 

Yayılım Alanı: Bu türler dünyada, özellikle kuzeyde alp ormanlarında veya yaprak döken ormanlarda bulunur. Diğer birçok mantar gibi, çürümüş kütüklerde gölgeli alanlarda iyi gelişirler.

Toplama Mevsimi: Sonbahar.

Tanımlayıcı Özellikler: Bu mantar, bir kütükten veya mantarın sağlam saplarından sarkan yüzlerce küçük buz sarkıtına benzer. Oldukça ayırt edicidir. Mantardaki tüm beyaz kısımlar yenilebilir.

Tehlikeli Benzerleri: Kuzey Amerika'da bulunan dört türün tamamı yenilebilir. Diğer bölgelerde tehlikeli benzer türler olabilir.

Hazırlama: Tereyağında pişirin veya kışın çorbalara ekleyin.

 

 

 

#9: Dev Köpük Mantarları (Calvatia gigantea)

 

Yayılım Alanı: Dev köpük mantarı, ılıman bölgelerde, çoğunlukla çayırlar, tarlalar ve yaprak döken ormanlarda bulunur.

Toplama Mevsimi: Yaz sonundan erken sonbahara kadar.

Tanımlayıcı Özellikler: Dev köpük mantarları genellikle 10 ila 50 santimetre çapında büyür, ancak bildirilene göre 150 santimetreye kadar da ulaşabilir! Olgun dev köpük mantarının içi yeşilimsi kahverengidir. Gençken, içi beyaz olup yeşilimsi kahverengiye dönmeden tüketilebilir. Olgunlaştığında tüketilmesi tehlikelidir!

Tehlikeli Benzerleri: Tüm gerçek köpük mantar türleri gençken yenilebilir ancak olgunlaşınca zehirlidir. Yiyeceğinizden emin olmak için mantarı kesin ve içinde beyaz olup olmadığını kontrol edin. Sorun şu ki, köpük mantarlar gençken birçok diğer mantar türüne, hatta çok zehirli türlere benzeyebilir. Ayırt etmek için mantarı kesin. Köpük mantarın içi tamamen beyazdır, oysa benzer zehirli türlerin içinde kapak veya solungaç şeklinde gölgeler görülebilir – bunların olmamasına dikkat edin.

Dev köpük mantarları İngiltere’de özellikle toprak toplarıyla karıştırılabilir. Toprak toplarının içi erken gelişimde daha koyu renklidir, ancak gençken beyaz olabilir. Toprak topunun kabuğu serttir ve üzerinde siğil benzeri kabarcıklar bulunur. Köpük mantarının ise pürüzsüz, saplı ve beyaz olduğundan emin olun. Şüphede kalırsanız atın!

Hazırlama: Yıkamayın – bu mantar suyu emer. Buzdolabında birkaç gün saklanabilir, kalitesini çok kaybetmeden.

 

 

 

 

#10 Sülfür Raf Mantarı veya Tavuk Mantarı (Laetiporus sulphureus)

 

Yayılımı: Ölü veya yetişkin meşe ağaçları ile birçok diğer sert ağaç türü üzerinde, özellikle Rocky Dağları'nın doğusunda yetişir.

Hasat Mevsimi: Genellikle yaz, ancak iklim uygunsa ilkbahardan yaza kadar bulunabilir.

Tanımlayıcı Özellikleri: Bu raf mantarının lamelleri yoktur. Büyük ve üstü turuncu veya somon pembe, altı parlak sarıdır. Birçok ağacın üzerinde kümeler halinde yetişir - başta meşe. Konak ağacı doğru şekilde tanımlandığından emin olun.

Tehlikeli Benzerleri: Bu tür, bazı ağaçlar üzerinde yetiştiğinde, yaşlandığında veya yanlış pişirildiğinde yenmesi tehlikeli olabilir. Küçük, genç ve iyi pişmiş parçaları tadın. Çam, ardıç, ladin, hemlock, okaliptüs, akasya, köknar veya kavak gibi farklı ağaç türlerinde yetişen örnekler özellikle şüphelidir - bunlardan kaçının. Ağacı kesin olarak tanımlayamıyorsanız, güvenlik için mantardan uzak durun. Yukarıda listelenen ağaç türlerinde yetişen sülfür raf mantarları aslında farklı ve zehirli bir türe aittir.

Hazırlanışı: Bu mantarın yalnızca genç şapkaları pişirmek için yeterince yumuşaktır - sert sap veya yaşlı örneklerle uğraşmayın. Zengin, etli bir aromaya sahip olduğu bilinir.

 

 

 

#11 Kara Trompet Mantarı (Craterellus cornucopioides ve ilgili türler)

 

Yayılımı: Kuzey Amerika genelinde, özellikle yosunlu sert ağaç ormanlarında (meşe ve kayın en sevilen komşulardır). Genellikle dere yatakları ve akarsuların yakınında, nemli ve karanlık alanları tercih ederler.

Hasat Mevsimi: Yaz ve sonbahar, güney bölgelerde kışa kadar bulunabilir.

Tanımlayıcı Özellikleri: Bu mantarlar yaprak döküntüsünde yetişir ve bulmak çok zor olabilir. Ancak kümeler halinde büyürler, birini bulursanız şanslısınız demektir! Mantarin şapkası mürekkep siyahı, koyu kahverengi veya gri ve vazo ya da trompet biçimindedir. Alt yüzeyi pürüzsüzdür, lamel, por veya diş içermez. Şapkanın üstü küçük pullarla kaplı olabilir, ancak genel doku pürüzsüz veya hafif kırışıklıklıdır.

Tehlikeli Benzerleri: Yok - bu tür başlangıç seviyesindeki mantar toplayıcılar için güvenlidir! Kara testere mantar kupası şeklindedir ve zehirli değildir fakat kesinlikle lezzetli değildir!

Hazırlanışı: Bu mantarların zengin, dumanlı bir aroması vardır. Genellikle oldukça kirli oldukları için silerek temizleyin. Hızlı bir durulama yapılabilir, ancak fazla suya sokmayın! Kurutulduğunda aroma iyi korunur. Sarımsak ve yağ ile sote edildiğinde veya çorba ve tahılların üzerine toz halinde serpilerek çok lezzetlidir.

Mantar avcılığı yaparken, Dunning-Kruger etkisini aklınızda bulundurun. Bu etki, becerilerimiz düşükken bile kendimize çok güvenebileceğimizi, ancak bir şeyin ne kadar karmaşık olduğunu anladığımızda alçakgönüllü olacağımızı hatırlatır!

Uzman desteği almaya ve mantarları doğru şekilde tanımlamak için lamel, spor izi ve kesitleri kullanmaya özen gösterin. Bölgenizde tehlikeli benzerler olabilir, bu nedenle yerel uzman görüşü şarttır!