Grzybobranie to satysfakcjonujący sposób na wyjście na zewnątrz i poznanie przyrody. W Stanach Zjednoczonych można znaleźć wiele jadalnych grzybów, w tym smaczne kurki i smardze.

Grzybobranie może być też dość niebezpieczne – wiele grzybów jest bardzo podobnych pod względem wyglądu. Łatwo jest przypadkowo zebrać niewłaściwe grzyby, co może mieć katastrofalne (a nawet śmiertelne) skutki. W razie wątpliwości wyrzuć grzyby.

IDENTYFIKUJ NOWE ROŚLINY Z PLANTSNAP

Najlepiej uczyć się grzybobrania i rozpoznawania grzybów od eksperta (lub przynajmniej z szczegółowego przewodnika po grzybach). Nie przeglądaj tylko kilku zdjęć i nie wychodź na próbę grzybów – dokładnie zbadaj podobne gatunki, cechy charakterystyczne, zasady zbioru i przechowywania.

Do prawidłowego rozpoznawania jadalnych grzybów może być konieczne barwienie i badanie zarodników – dlatego ważne jest, by zasięgnąć pomocy!

Bez dalszych ceregieli, przyjrzyjmy się niektórym z najczęściej spotykanych (i smacznych) jadalnych grzybów w Stanach Zjednoczonych!

 

 

 

#1: Smardz (Morchella esculenta)

 

Występowanie: Występuje w dużej części USA, zwłaszcza pod drzewami liściastymi w sadach, na terenach po pożarach i zakłóconych.

Okres zbioru: Krótki okres na wiosnę – dokładny czas zależy od lokalizacji.

Cechy rozpoznawcze: Charakterystyczny kapelusz o strukturze przypominającej „plaster miodu”, głęboko pomarszczony, żółto-szary. Pusty w środku. Wysokość od 2 do 9 cm, szerokość 2 do 5 cm.

Niebezpieczne podobne gatunki: Niewiele grzybów ma taki sam plaster miodu na kapeluszu. W razie wątpliwości wyrzuć je.

Przygotowanie: Ma intensywny smak, najlepiej smażyć na maśle i często podawać z porem.

 

 

 

#2: Kurka (Cantharellus cibarus i ponad 15 innych gatunków)

 

Występowanie: Występuje w Ameryce Północnej, Eurazji, Ameryce Środkowej i Afryce, głównie w lasach iglastych (ale może rosnąć na łąkach, górskich lasach brzozowych lub bukowych, zależnie od lokalizacji i gatunku). Zazwyczaj rosną w kępach wśród mchu.

Okres zbioru: Od późnego lata do grudnia, zależnie od regionu i gatunku.

Cechy rozpoznawcze: Żółte lub złote grzyby, lejkowate, mięsiste. Pod kapeluszem znajdują się fałdy przypominające blaszki, które schodzą w dół trzonu. Kurki mogą pachnieć owocowo, drzewnie lub ziemisto.

Niebezpieczne podobne gatunki: Fałszywa kurka jest ciemniejsza (prawie pomarańczowa) i ma ciemniejszy środek, przechodzący w jaśniejsze brzegi. Nie jest trująca, ale ma nieprzyjemny smak i może powodować dolegliwości żołądkowe. Grzyby zwane jack-o-lantern mogą być mylone z kurkami. Blaszki jack-o-lantern są znacznie cieńsze, głębsze i delikatniejsze niż gładkie, tępe i płytkie fałdy kurki. Jack-o-lantern są trujące.

Przygotowanie: Kurki mają lekko pieprzny smak. Są dość bogate w smak i często gotuje się je na maśle, winie lub śmietanie.

 

 

 

#3: Czworogrzyb (Marasmius oreades)

 

Występowanie: Szeroko rozpowszechniony w Ameryce Północnej. Preferuje wzrost na trawiastych terenach, takich jak trawniki, pola lub nawet wydmy. Często rośnie w miejscach po pniach drzew.

Okres zbioru: Latem i jesienią, może rosnąć przez cały rok w ciepłych klimatach.

Cechy rozpoznawcze: Te małe grzyby rosną w pierścieniu lub łuku. Kapelusz ma zazwyczaj 1 do 5 centymetrów średnicy. Młode kapelusze mogą być lekko podwinięte, ale w miarę dojrzewania stają się wywinięte do góry. Kapelusz bywa opisany jako podobny do sutka, z wyraźnym środkiem. Czworogrzyb jest suchy i gładki, zazwyczaj w kolorze jasnobrązowym lub buffowym (może być też biały). Trzon jest bardzo twardy (to jedna z najbardziej niezawodnych cech rozpoznawczych tego jadalnego grzyba) i może być przytwierdzony lub nie do blaszek. Wydruk zarodników jest biały. Przeczytaj więcej o rozpoznawaniu czworogrzybów tutaj.

Niebezpieczne podobne gatunki: Clitocybe dealbata jest podobny, ale nie ma twardego trzonu. Blaszki są znacznie gęstsze niż u czworogrzyba (który ma dobrze rozstawione blaszki).

Przygotowanie: Usuń trzon, zostawiając kapelusz nienaruszony. W razie potrzeby opłucz zimną wodą, a następnie osusz. Nie mają intensywnego smaku, więc stosuj proste przepisy, by wydobyć ich smak.

 

 

 

#4: Kolczak jadalny (Hydnum repandum)

 

Występowanie: Szeroko występuje w Ameryce Północnej, Europie, Australii i północnej Azji.

Okres zbioru: Latem i jesienią.

Cechy rozpoznawcze: Kolczak ma kolce lub zęby pod kapeluszem zamiast blaszek – to cecha wyróżniająca gatunek! Widoczny od góry jest podobny kształtem do kurki (ale ma blado pomarańczowo-beżowy, a nie złoty kolor). Grzyb ten ciemnieje na pomarańczowo lub żółto-brązowo pod naciskiem. Kapelusz jest różnorodny w kształcie, zwykle szeroko wypukły i ma 2 do 17 cm szerokości.

Niebezpieczne podobne gatunki: Brak trujących podobnych gatunków, choć może być mylony z blisko spokrewnionymi gatunkami północnoamerykańskimi Hydnum albidum i Hydnum albomagnum.

Przygotowanie: Kolczak ma słodkawy i orzechowy smak. Jest chrupiący i można go mrozić.

 

 

 

#5: Pieczarka łąkowa (Agaricus campestris)

 

Występowanie: Gatunek występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, północnej Afryce i Nowej Zelandii. Zazwyczaj rośnie na łąkach i może występować pojedynczo albo w „pierścieniu wróżek”.

Okres zbioru: Wiosną, latem lub jesienią po deszczu.

Cechy rozpoznawcze: Pieczarka ma biały kapelusz o średnicy 5 do 10 cm. Kapelusz jest płaski, gdy grzyb dojrzewa. Pod kapeluszem znajdują się różowe blaszki u młodych grzybów, czerwonobrązowe u średnio dojrzałych i ciemnobrązowe u dojrzałych. Trzon ma 3 do 10 cm wysokości. Miąższ ulega zabarwieniu na czerwonobrązowo pod wpływem uszkodzenia, a wydruk zarodników jest ciemnobrązowy.

Odrzucaj okazy bez charakterystycznych różowych blaszek. Zachowaj szczególną ostrożność wobec białych gatunków pieczarek – istnieją śmiertelnie trujące podobne.

Niebezpieczne podobne gatunki: Gatunek ten jest blisko spokrewniony z kilkoma innymi – niektóre z nich są śmiertelnie trujące, inne jadalne. Amanita virosa jest śmiertelnie trująca i przypomina pieczarkę łąkową, gdy jest młoda. Wystarczy jeden kapelusz, by zabić człowieka. Blaszki śmiertelnej Amanita virosa są białe, podobnie jak wydruk zarodników. Amanita bisporigera i Amanita ocreata to także toksyczne podobne gatunki występujące w Ameryce Północnej. A. ocreata rozpoznasz po białych blaszkach i białych do różowawych owocnikach. A. bisporigera także ma białe blaszki. Te grzyby to jedne z najbardziej trujących znanych gatunków i powodują niewydolność wątroby. Nazywane są łącznie „aniołami zagłady”.

Inne podobne to Agaricus xanthodermus, który powoduje dolegliwości gastryczne i rozpoznaje się po żółtym zabarwieniu trzonu po przecięciu, oraz Agaricus arvensis, który jest również jadalny. Agaricus arvensis ma białe blaszki (jak trująca Amanita virosa) u młodych okazów, ale z wiekiem stają się one matowo czekoladowe. Agaricus arvensis często pachnie anyżem. Te podobieństwa pokazują, jak ważna jest pomoc eksperta podczas nauki rozpoznawania grzybów!

Przygotowanie: Grzyb smakuje podobnie do pieczarki, ale ma krótszy okres przydatności do spożycia. Jest smaczny, gdy jest smażony, duszony lub nawet surowy w sałatkach.

 

 

 

#6: Maślak pstry, Kapelusz adwokata, Maślak siwy lub Coprinus comatus (Coprinus comatus)

 

Występowanie: Łąki i pola w Ameryce Północnej i Europie.

Okres zbioru: Od czerwca do listopada, w zależności od temperatury.

Cechy rozpoznawcze: Gatunek jadalny tylko w stanie niedojrzałym – zanim blaszki zaczną czernieć. Ma puszysty kapelusz, który zwisa nad większością trzonu, pokryty luźnymi łuskami. Blaszki szybko zmieniają kolor z białego na różowy, a potem czarny. Konieczny jest zbiór przed pociemnieniem blaszek.

Niebezpieczne podobne gatunki: Maślak pstry bywa mylony z popularnym tusznikiem, który może wywoływać wymioty, biegunkę i inne nieprzyjemne objawy przy spożyciu alkoholu kilka godzin przed lub po jedzeniu. Objawy bywają przerażające, ale ustępują bez dalszego spożywania alkoholu. Ich nasilenie zależy od ilości spożytego alkoholu.

Przygotowanie: Grzyb zawiera dużo wody, jest dobry do zup, bulionów i risotto.

 

 

 

#7: Boczniak, Kurkowiec, Maitake (Grifola frondosa)

 

Występowanie: Grzyb rośnie u podstawy drzew, szczególnie dębów w Chinach, Japonii i północno-wschodniej Ameryce Północnej. Zgłaszano jego występowanie nawet do Idaho na zachodzie.

Okres zbioru: Od późnego lata do wczesnej jesieni po deszczu. Jest to grzyb wieloletni, często rośnie w tym samym miejscu rok po roku, ale żyje tylko krótko.

Cechy rozpoznawcze: Ten bulwiasty grzyb tworzy duże kępy, które niektórzy opisują jako przypominające koralowce. Kapelusze są szarobrązowe, zagięte lub łyżkowate. Grzyb może osiągnąć do 100 funtów w Japonii, ale zwykle jest znacznie mniejszy. Trzony są białe i rozgałęzione. Stają się bardzo twarde wraz z wiekiem grzyba.

Niebezpieczne podobne gatunki: Boczniak nie ma trujących podobnych, ale może być pomylony z Meripilus giganteus, który jest również jadalny. M. giganteus jest grubszy i czernieje na brzegach.

Przygotowanie: Zbieraj nożem – potrzeba dużego noża do cięcia tego grzyba. Zbieraj młode okazy dla najlepszego smaku i tekstury. Gatunek ten jest popularny w kuchni japońskiej i smakuje dobrze smażony na maśle lub oliwie, albo jako składnik wielu potraw.Odwiedź stronę

 

 

 

 

#8: Jeżowiec, Pomponik, Jeżozwierz lub Lion’s Mane (Rodzaj Hericium)

 

Występowanie: Te gatunki występują na całym świecie, szczególnie na północy, w lasach górskich i liściastych. Podobnie jak wiele innych grzybów dobrze rosną w zacienionych miejscach na zgniłych kłodach.

Okres zbioru: Jesień.

Cechy rozpoznawcze: Grzyb może przypominać setki maleńkich sopelków zwisających z kłody lub mocnych trzonów grzyba. Jest dość charakterystyczny. Wszystkie białe części grzyba są jadalne.

Niebezpieczne podobne gatunki: Wszystkie cztery gatunki spotykane w Ameryce Północnej są jadalne. Niebezpieczne podobieństwa mogą występować w innych częściach świata.

Przygotowanie: Gotuj na maśle lub używaj w zupach później zimą.

 

 

 

#9: Olbrzymi purchawka (Calvatia gigantea)

 

Występowanie: Olbrzymi purchawka rośnie w umiarkowanych strefach na całym świecie, głównie na łąkach, polach i w lasach liściastych.

Okres zbioru: Od późnego lata do wczesnej jesieni.

Cechy rozpoznawcze: Olbrzymi purchawka zwykle osiąga 10 do 50 cm średnicy, choć podaje się, że może dorastać do 150 cm! Wnętrze dojrzałego grzyba ma zielonkawo-brązowy kolor. Jest jadalny, gdy młody, gdy wnętrze jest białe, a nie zielonkawo-brązowe. Jest niebezpieczny do jedzenia po dojrzeniu!

Niebezpieczne podobne gatunki: Wszystkie prawdziwe purchawki są jadalne gdy młode, ale toksyczne w wieku dojrzałym. Przetnij grzyba, by upewnić się, że wnętrze jest białe przed jedzeniem. Problem polega na tym, że purchawki mogą przypominać wiele innych gatunków grzybów młodych, w tym bardzo trujące. Aby je odróżnić, przetnij grzyba. Purchawki mają jednolite białe wnętrze, podczas gdy podobne gatunki mogą mieć inne kolory. Inne toksyczne podobne mają białe wnętrze, ale pokazują sylwetkę kapelusza lub blaszek po przekrojeniu – upewnij się, że tych cech nie ma przed jedzeniem.

Olbrzymi purchawka może być też mylony z guzowatkami, szczególnie w Wielkiej Brytanii. Guzowatki mają ciemniejsze wnętrze już na wczesnym etapie rozwoju, ale młode mogą być wciąż białe. Skórka guzowatki jest twarda i pokryta brodawkowatymi wypustkami. Upewnij się, że purchawka jest gładka, ma trzon i białe wnętrze przed jedzeniem. W razie wątpliwości wyrzuć!

Przygotowanie: Nie myj – grzyb bardzo nasiąka wodą. Można go przechowywać kilka dni w lodówce, nie tracąc jakości.

 

 

 

 

#10 Grzyb siarkowy lub kurzy grzyb (Laetiporus sulphureus)

 

Zasięg: Rośnie na martwych lub dorosłych dębach oraz na kilku innych gatunkach drzew liściastych, szczególnie na wschód od Gór Skalistych.

Sezon zbiorów: Zazwyczaj lato, ale można go znaleźć od wiosny do lata, jeśli klimat jest odpowiedni.

Charakterystyczne cechy rozpoznawcze: Ten grzyb półkowy nie ma blaszek. Jest duży i pomarańczowy lub łososiowo-różowy od góry, z jasnym, żółtym spodem. Rośnie w skupiskach na różnych drzewach – głównie na dębach. Upewnij się, że możesz dokładnie zidentyfikować drzewo żywicielskie.

Niebezpieczne podobne gatunki: Ten gatunek może być niebezpieczny do jedzenia, jeśli rośnie na niektórych drzewach, jeśli jest stary lub gdy nie jest odpowiednio przygotowany. Spróbuj małe, młode, dobrze ugotowane kawałki zanim zaczniesz jeść. Okazy rosnące na gatunkach drzew takich jak sosna, jałowiec, świerk, jodła, eukaliptus, robinia, daglezja czy modrzew są szczególnie podejrzane – unikaj ich. Jeśli nie możesz pewnie zidentyfikować drzewa, bo jest martwe, zachowaj ostrożność i zrezygnuj z grzyba. Grzyby siarkowe rosnące na wymienionych gatunkach drzew to tak naprawdę inny, trujący gatunek.

Przygotowanie: Tylko młode kapelusze tego grzyba są wystarczająco miękkie do gotowania – nie marnuj czasu na twarde trzonki lub starsze okazy. Są znane ze swojego bogatego, mięsistego smaku.

 

 

 

#11 Czarna trąbka (Craterellus cornucopioides i bliskie gatunki)

 

Zasięg: Na terenie Ameryki Północnej, szczególnie w mszystych lasach liściastych (dąb i buk to ulubieni sąsiedzi). Często rośnie w pobliżu koryt i strumieni, preferując wilgotne i zacienione miejsca.

Sezon zbiorów: Lato i jesień, a na południu nawet zimą.

Charakterystyczne cechy rozpoznawcze: Te grzyby rosną w ściółce leśnej i mogą być bardzo trudne do zauważenia. Rosną jednak w grupach, więc jeśli znajdziesz jeden, masz szczęście! Kapelusz tego grzyba jest czarny jak atrament, ciemnobrązowy lub szary i ma kształt wazonu lub trąbki. Spód jest gładki, bez blaszek, porów czy zębów. Wierzch kapelusza może mieć małe łuski, ale ogólna faktura jest gładka lub lekko pomarszczona.

Niebezpieczne podobne gatunki: Brak – ten gatunek jest dobry dla początkujących grzybiarzy! Czarna trąbka ma kształt kubka i nie jest trująca, choć na pewno nie jest wyjątkowo smaczna!

Przygotowanie: Te grzyby mają bogaty, dymny smak. Wycieraj je, ponieważ często są bardzo brudne. Krótkie płukanie jest w porządku, ale nie mocz ich! Dobrze zachowują smak po wysuszeniu. Są pyszne podsmażone z czosnkiem i olejem lub sproszkowane do zup czy kasz.

Podczas zbierania grzybów pamiętaj o efekcie Dunninga-Krugera. Ten efekt przypomina nam, że często mamy dużą pewność swoich umiejętności, gdy w rzeczywistości są one niskie, a pokorę zyskujemy dopiero, gdy uświadomimy sobie, jak skomplikowana jest dana sprawa!

Upewnij się, że skorzystasz z pomocy eksperta i używasz blaszek, odcisków zarodników oraz przekrojów do poprawnej identyfikacji grzybów. W twojej okolicy mogą występować niebezpieczne podobne gatunki, więc lokalna wiedza jest niezbędna!