Na polach na całym świecie, często rozsianych wzdłuż skraju lasów, rośnie duży, olśniewająco niebieski kwiat: kwiat ogórecznika. Ta spektakularna roślina zadziwia ludzi na całym świecie od wieków. Jego kolor i liczne zastosowania czynią go idealną uprawą. Dziś przyjrzyjmy się bliżej, czym jest kwiat ogórecznika?

 

Systematyka

 
 
Najpierw poznajmy biologiczną klasyfikację kwiatów ogórecznika. Podobnie jak wiele różnych grup flory i fauny, „ogórecznik” może odnosić się do różnych poziomów taksonomii. Czasem „ogórecznik” oznacza rodzinę Boraginaceae. Ta rodzina zawiera około 2 000 różnych gatunków.

Częściej „ogórecznik” odnosi się do rodzaju Borago. Zawiera 5 gatunków, z których każdy pochodzi z regionu śródziemnomorskiego. Najczęstszym z nich jest Borago officinalis, uprawiany na całym świecie i często określany jako „gwiaździsty kwiat”. Rodzina Borago zyskała przydomek „niezapominajki.”

 

 

Biologia

 
 
Chociaż wiele gatunków w rodzinie Boraginaceae ma podobne cechy, skupimy się na biologii B. officinalis. Kwiaty ogórecznika dobrze rosną w strefach mrozoodporności USDA 3-10. Oznacza to, że mogą wytrzymać średnie roczne ekstremalne niskie temperatury od -35 do +35° Fahrenheita. W USA kwiaty ogórecznika zazwyczaj dobrze rosną we większości regionów z wyjątkiem południa i południowego zachodu.

Sama roślina wyróżnia się kolorem i rozmiarem. Kwiaty ogórecznika zazwyczaj dorastają do 2,5-3 stóp (ok. 75-90 cm) wysokości i kwitną olśniewająco niebieskimi kwiatami. Kwiaty te przypominają kształt gwiazdy, stąd przydomek „gwiaździsty kwiat”. Z powodu mutacji kwiat występuje również w innych kolorach, w tym różowym i białym. Mimo to dominującym kolorem pozostaje niebieski.

 

 

Zastosowania

 
 
Od czasu odkrycia kilka tysięcy lat temu w regionie śródziemnomorskim ogórecznik był wykorzystywany do wielu różnych celów. Różne ludy odkryły jego jadalne, do spożycia, lecznicze i inne cechy, które nadal są cenione.

 

Jedzenie

 
 
Ogólnie rzecz biorąc, cała roślina ogórecznika jest jadalna, poza korzeniami. Liście często mają smak podobny do ogórka. Z tego powodu liście używane są w sałatkach i jako ozdoba do różnych potraw.

Region śródziemnomorski jest najczęstszym miejscem używania ogórecznika w produktach spożywczych. W Niemczech ogórecznik występuje w zupach i potrawach takich jak Grüne Soße. Ta tradycyjna sos pochodzi z Frankfurtu i często podaje się go z gotowanymi ziemniakami i jajkami. We Włoszech roślina ta występuje w tradycyjnym nadzieniu do ravioli, podczas gdy w Polsce i Rosji używa się jej do doprawiania potraw marynowanych.

Ogórecznik często jest składnikiem ogródków ziołowych ze względu na smak, jaki dodaje wielu potrawom.

 

Napój

 
 
Wyjątkowy smak ogórecznika sprawia, że jest on podstawowym składnikiem wielu przepisów na napoje alkoholowe, takich jak koktajl Pimms Cup. W oryginalnych przepisach z XIX wieku ogórecznik był głównym składnikiem. Obecnie częściej spotyka się w przepisach na koktajle cytrynę, limonkę i ogórek. Ogórecznik jest botanicznym dodatkiem do wielu alkoholi, zwłaszcza ginu, dzięki swojemu wyjątkowemu smakowi.

 

Lecznicze

 
 
Kwiaty ogórecznika mają długą historię zastosowań leczniczych. Literatura na temat ogórecznika i jego zastosowań sięga co najmniej 1710 roku. William Salmon pisze w swojej książce, The Earthwise Herbal, o licznych zastosowaniach tej gwiaździstej rośliny. Ogórecznik „skutecznie oczyszcza krew i jest doskonale użyteczny we wszystkich zatrutych, złośliwych, plamistych i zarazowych gorączkach.” Kontynuuje, że „chroni serce przed ich trucizną i złośliwością oraz usuwa je, jak również truciznę innych stworzeń.”

W tej samej książce inna autorka, Maude Grieve, także pisze o ogóreczniku. „Dzięki zawartości soli promuje aktywność nerek.” W tamtych czasach powszechnie uważano, że ogórecznik (być może ze względu na kolor i rozmiar) może leczyć różnorodne dolegliwości. Różne teksty wspominają zioło sporadycznie. Często używano go jako środek leczniczy na „melancholię”, „niepłodność” i „smutek”.

We współczesnej medycynie ogórecznik zawiera wysokie poziomy kwasu gamma-linolenowego. Związek ten jest znanym środkiem przeciwzapalnym. Istnieją również badania sugerujące, że gwiaździsty kwiat może być skuteczny w łagodzeniu astmy i zapalenia skóry.

 

Roślina towarzysząca

 
 
Dziś ogórecznik jest rośliną towarzyszącą. Współsadzonka to metoda sadzenia kilku upraw obok siebie na tym samym polu. Ta taktyka ma wiele zastosowań. W przypadku ogórecznika głównym celem jest zazwyczaj zapylanie. Żywe kwiaty ogórecznika są bardzo atrakcyjne dla zapylaczy, takich jak pszczoły i osy. W związku z tym owady zazwyczaj zapylają także inne kwiaty w okolicy, np. dynie, truskawki lub pomidory.

 

Czy kiedykolwiek spotkałeś się z ogórecznikiem jako ziołem lub kwiatem? Jaki jest Twój ulubiony sposób użycia ogórecznika? Daj nam znać w komentarzach.