Większość pysznych grzybów pojawia się latem i jesienią. Smardze jednak pojawiają się na początku wiosny.
 

Gdzie, O Gdzie, Są Te Pyszne Przysmaki?

 
Grzybiarze często są bardzo skryci. Nie bądź urażony, jeśli unikają powiedzenia, gdzie jest ich ulubione miejsce na grzybobranie. Może uda Ci się jednak wyciągnąć od nich trochę informacji, a jeśli masz szczęście, że masz znajomego, który zajmuje się zbieraniem dzikich roślin, może zabierze Cię ze sobą. Jeśli ktoś pozwoli Ci iść z nim, postaraj się być miły i kupić mu paliwo. Zrób coś miłego, ponieważ przekazują bezcenną wiedzę!

W każdym razie smardze rosną głównie na półkuli północnej. Największe zbiory są w Ameryce Północnej, Turcji, Chinach i Himalajach. Nie szukaj smardzów na terenach bezleśnych. Żyją w symbiozie z określonymi gatunkami drzew. Bez tych drzew znajdziesz tu i ówdzie pojedyncze okazy, ale to za mało na porządny zbiór.

Kiedy znajdziesz smardza w lesie, warto zatrzymać się i rozejrzeć na kilka minut, ponieważ prawdopodobnie jest ich tam wiele w pobliżu. Przed wyjściem na zbiór proszę przeczytaj poradniki i zasady zbierania. Nie chcesz zniszczyć grzybów!
 

Wschód kontra Zachód

 
We wschodnich Stanach Zjednoczonych smardze najpewniej znajdziesz wokół jesionów, wiązów, platanów i orzeszków włoskich. Występują też w sadach jabłoni. Jeśli znajdziesz grzyby na terenach sadów lub w pobliżu osiedli, bądź ostrożny. Grzyby mają niezwykłą zdolność wchłaniania chemikaliów i toksyn z otoczenia. To zła wiadomość, jeśli chcesz je zjeść. Wszystkie użyte w sadzie środki chemiczne z pewnością będą w tych grzybach.

Na zachodzie USA smardze preferują lasy iglaste. Znajdziesz je na terenach wilgotnych, ale dobrze przepuszczalnych. Niestety dla Twojej skóry i spokoju ducha, obecność komarów jest dobrym znakiem na występowanie smardzów. Smardze świetnie rosną też po pożarze. O tym dalej.

Zobacz tę fajną mapę, która pokazuje, gdzie smardze były pierwszy raz znalezione w różnych miejscach w USA w zeszłym roku.
 

 

Kiedy Założyć Buty i Iść na Grzyby?

 
Jedna z ludowych rad mówi: „Gdy liście dębu są wielkości uszu myszy”. Generalnie smardze pojawiają się tuż po rozwinięciu pąków na drzewach.

Choć związek między smardzami a drzewami nie jest do końca zrozumiały, niektórzy naukowcy uważają, że grzyby wykorzystują sok płynący w drzewach jako sygnał do owocowania. Sok ten zaczyna płynąć, gdy drzewa zaczynają fotosyntezować, czyli gdy pojawiają się pierwsze liście. Możliwe, że smardze wykorzystują energię z tego soku do produkcji owocników, ale nauka tego jeszcze nie potwierdziła. Temperatura gleby musi przekraczać 10°C, aby smardze mogły owocować. Po pierwszym tygodniu, gdy noce mają temperaturę powyżej 10°C, to dobry moment na poszukiwania smardzów.

Korzystaj też z mediów społecznościowych! Prawdopodobnie w Twojej okolicy są grzybiarze, którzy będą dzielić się zdjęciami swoich znalezisk.

Sezon zaczyna się od lasów położonych na niskich wysokościach, zwłaszcza od południa i zachodu. Z upływem tygodni smardze pojawiają się na wyższych wysokościach i na stokach wschodnich i północnych. Sezon na smardze jest zazwyczaj krótki, ale w dobrych latach można je znaleźć aż do połowy lata.

 

Co z tym Pożarem?

 
Wiele grzybów dobrze reaguje na zaburzenia środowiska. Smardze należą do takich grzybów. Niezależnie od tego, czy jest to pożar, erozja czy wyręb, smardze się pojawią. Naukowcy nie wiedzą dokładnie, dlaczego smardze łączą się z pożarami i innymi zaburzeniami.

Jedna z hipotez mówi, że pożar przerywa i rozrywa sieć grzybni. Ten stres mógłby skłonić grzybnię do przeznaczenia większości energii na owocowanie. W ten sposób, jeśli grzybnia ostatecznie umrze wskutek zaburzenia, osiągnie swój cel – produkcję zarodników do zasiedlenia innych miejsc.

Jeśli w Twojej okolicy przeszedł pożar (mam nadzieję bezpieczny), przeszukaj ten teren na wiosnę, zanim pojawi się zieleń. Gdy trawy i krzewy zaczną rosnąć, jest za późno. Smardze owocują najobficiej na krawędziach pożaru, tam gdzie ogień był słabszy. Sprawdź też uważnie „szyszki” na ziemi. To mogą być właśnie smardze!

Przed wizytą w miejscu niedawno dotkniętym pożarem, oczyść buty z nasion. Takie miejsca łatwo mogą zostać zajęte przez inwazyjne chwasty.

 

 

Cechy prawdziwych smardzów

 
Skąd wiadomo, że to smardz? Prawdziwe smardze z rodzaju Morchella mają całkowicie pusty trzon. Trzon jest pusty od podstawy aż po czubek grzyba. Kapelusz ma charakterystyczny, plastry miodu wzór. Kolor może się wahać od jasnożółtego do czarnego, zwykle zaczynając jako jaśniejszy i ciemniejąc w trakcie sezonu. Kapelusz jest dłuższy niż trzon. Kapelusz jest też przyrośnięty do trzonu u podstawy, jakby był z nim zrośnięty. Jeśli zrobisz odbitkę zarodnikową, zarodniki mają kremowy kolor.

 

 

…I jak ich nie pomylić z fałszywymi smardzami

 
Oto dwa najważniejsze kryteria różniące prawdziwe smardze od fałszywych (rodzaje Gyromitra i Verpa).

Po pierwsze, fałszywe smardze mają wewnątrz trzonu bawełniany wypełniacz. Nie jest on w pełni pusty jak u prawdziwego smardza.

Po drugie, kapelusze fałszywych smardzów wiszą swobodnie na trzonie, nie są z nim zrośnięte u podstawy kapelusza. Kapelusze fałszywych smardzów mają bardziej pomarszczony, falisty wygląd, a nie czysty wzór plastra miodu.

Ale uwaga, tak jak ze wszystkim w identyfikacji roślin i grzybów, brzmi to prosto na papierze. W rzeczywistości granice są bardzo rozmyte, dlatego najlepiej uczyć się razem z doświadczonym grzybiarzem, zamiast polegać wyłącznie na tym, co znajdziesz w internecie. Możesz też użyć aplikacji do identyfikacji roślin, takiej jak PlantSnap, jeśli nie masz pewności, czy Twoje znalezisko to prawdziwy smardz.

Ciekawostką jest, że fałszywe smardze z rodzaju Gyromitra są uważane za przysmaki w niektórych regionach. Toksyną w tych grzybach jest monometylohydrazyna (MMH). W rejonie Wielkich Jezior i Skandynawii występują fałszywe smardze z niskim poziomem MMH, które są jadalne.

Na pewno nie ryzykuj jednak z tymi grzybami. MMH to silna trucizna, która w przeszłości doprowadziła do śmierci ludzi. Oj, niebezpiecznie!

 

 

Przechowywanie i przygotowanie smardzów

 
Większość smakoszy zgadza się – smardze najlepiej suszyć. W przeciwieństwie do kurek, które tracą dużo smaku podczas suszenia, smardze dojrzewają niczym dobre wino. Susz je na zewnątrz na siateczkowej półce, jeśli mieszkasz w miejscu z ciągłym słońcem i suchością w sezonie smardzowym. Jeśli nie, możesz użyć suszarki do żywności. Nie ma potrzeby przed suszeniem myć grzybów, bo ziemia, igły sosnowe i piasek same odpadną podczas suszenia.

Aby je zrehydratować, włóż grzyby do miski z letnią wodą na około dziesięć minut. Następnie podsmaż te pyszne kąski na maśle lub oleju i dodaj do makaronu, pizzy lub do czego tylko masz ochotę. Tak jak w przypadku innych wykwintnych grzybów, nie przesadzaj z dodatkowymi smakami w potrawie. Ziemisty smak grzybów łatwo zginie w intensywnych przyprawach, więc najlepiej postawić na prostotę.

Gdy nadejdzie wiosna, mam nadzieję, że wyruszysz na łono natury i znajdziesz kilka tych smacznych grzybów!