Hawaii, her türlü biyoloji için büyüleyici bir yerdir. Bu tropikal cennet, volkanik adalardan oluşur. Bu adalar, okyanusta hiçbir yaşam olmadan belirdi. Başlangıçta, Hawaii adaları sadece lav kayası yığınlarıydı. Hawaii adalarındaki tüm yerli türler kuş, deniz ya da rüzgar aracılığıyla ulaştı. Yaklaşık her 100.000 yılda bir yeni bir bitki adalara geldi. Bu yolculuktan sağ kalan türler zaman içerisinde yeni türlere dönüştü ve Hawaii adalarında neredeyse benzersiz bir ekosistem yarattı. Bu türlerin birçokları garip, çiçekli bitkilerdir. Aslında, yerli Hawaii çiçeklerinin yüzde doksanı dünyanın başka hiçbir yerinde yaşamaz.
Tarih boyunca insanlar adalara binlerce yerleşik olmayan bitki, böcek ve hayvan getirdi. Bu türlerin çoğu hoş ve zararsız olsa da bazıları Hawaii’nin ekosistemleri için son derece zararlı oldu. Bu türler istilacı türler olarak bilinir.
Hawaii’nin ekosistemleri dünyanın geri kalanından ayrı evrimleşti, bu yüzden bitkilerin doğal yaşam alanlarındaki dengeyi sağlayan hastalıklar ve böcekler Hawaii’de bulunmaz. Bunun sonucu olarak, bazı yerleşik olmayan bitkiler engellenmeden büyüyebilir. Bu saldırgan, istilacı bitkiler yerli bitkileri geride bırakır; bu da yerli Hawaii çiçeklerinin yetişebileceği alanı yok eder. Ne yazık ki, Hawaii, ABD’nin tamamındaki tehlike altındaki bitki türlerinin %44’üne (344 tür) ev sahipliği yapmaktadır. Bu türlerin iki yüzünün vahşi doğada kalan birey sayısı 50’den azdır.
Hawaii’de göreceğiniz süs amaçlı çiçeklerin çoğu yurtdışından getirilmiştir. Burada, yaygın birkaç yerli ve yerleşik olmayan çiçeği keşfedeceğiz.
Yerli Çiçekler
Ohia Lehua (Metrosideros polymorpha)
Bu ağaç, Hawaii adalarındaki en yaygın yerli ağaçtır. Ohia lehua, geniş bir yağış, toprak ve sıcaklık aralığında yetişebilir. Bu uyum yeteneği, yerli Hawaii ekosistemlerinin karşılaştığı tüm zorluklara rağmen gelişmesini sağlamıştır. Çalı olarak ya da ideal koşullarda 75 feet yüksekliğe kadar büyüyebilir. Çiçekleri küçük ponponlar gibidir ve sarı ile kırmızı renklerde olur. Adaların ormanlarında gezinirken bu Hawaii çiçeğine dikkat edin.
Ilima (Sida fallax)
Bu çiçek, Oahu adasının resmi çiçeğidir. Yeni dünyanın bitkileri adalara getirilmeden önce, bu çiçek geleneksel Hawaii çiçek kolyelerinde (lei) popülerdi. Bu bitki, kumlu topraklarda plajlarda yaygındır. Bitkinin farklı türleri adaların daha nemli ve ormanlık alanlarında yetişir. Bu Hawaii çiçekleri hibisküse (aşağıda) benzer ve aslında aynı bitki ailesindendir.
Hibiskus (Hibiscus spp.)
Hawaii’de birkaç yerli hibiskus türü vardır, ancak şehirlerde ve bahçelerdeki hibiskusların çoğu dünyanın başka yerlerinden getirilmiş türlerdir. Bu Hawaii çiçeği yaklaşık 7.5 cm genişliğindedir, beş yaprağı vardır ve uzun bir stil (üreme organı) çiçeğin ortasından çıkar. Bazı hibiskus türleri çay ve boya yapımında popülerdir.
Yerli Olmayan Çiçekler
Istakoz Pençesi (Heliconia spp.)
Bu devasa çiçek, Orta ve Güney Amerika kökenlidir ve orada sinek kuşları tarafından tozlaştırılır. Turuncu, sarı, kırmızı ve yeşil renklerde bulunur. Odunsu olmayan, muz yaprağına benzeyen yapraklar çeşide bağlı olarak 60 cm ile 4.3 metre arasında büyür. Bahçelerde ve peyzajda yaygın olarak kullanılır ve çoğu kasabada bulunabilir. Eğlenceli bir bilgi: bu çiçeğin renkli kısmı aslında çiçek değil! Bunlar, çiçeğin içindeki çok daha küçük çiçekleri çevreleyen değiştirilmiş yapraklar, yani braktlardır. Birini görürseniz iç kısmına bakın. Çoğu çiçek bitkiden sarkar, ancak bazı türler dik durur.
Frangipani veya Plumeria (Plumeria spp.)
Bu çiçek, Hawaii Lei’leri için klasik bir favoridir. Beş yaprağı vardır ve beyaz, kırmızı, sarı, turuncu ve pembe gibi geniş bir renk yelpazesinde bulunur. Bu çiçekler, tozlayıcısını cezbetmek için geceleri en yoğun aromaya sahiptir; bu da gececi bir şahin kelebeği türüdür. Bitkinin doğal yayılım alanı Florida’dan Güney Amerika’ya kadar uzanır. Ilima, rododendron benzeri yapraklara sahip herdem yeşil bir çalı olarak büyür. Dal ve kabuğu yaralandığında süt benzeri lateks sızdırır. Bu lateks cildi tahriş eder, bu yüzden temas ederseniz mutlaka yıkayın.
Cennet Kuşu Çiçeği (Strelitzia spp.)
Sadece beş Cennet Kuşu çiçeği türü vardır ve hepsi Güney Afrika kökenlidir. Bu bitkinin yaprakları Istakoz Pençesine çok benzer ama çiçeği genellikle mavidir ve sarkmak yerine dik durur. Güney Afrika’da bu bitkiler, sinek kuşlarına benzeyen Güneş Kuşları tarafından tozlaştırılır. Bu tozlaştırıcılar Hawaii’de olmadığından, bu bitkiler genellikle tohum oluşturmak için el ile tozlandırılmalıdır.
Bugenvil (Bougainvillea spp.)
Bu canlı bitki, dünyadaki sıcak iklim kültürlerinin favorilerindendir. Sarmaşık, çalı veya küçük ağaç olarak büyüyebilir. Genellikle duvarlar ve kapıların üzerinde parlak pembe, beyaz ve turuncu renklerde görülür. Istakoz Pençesi gibi, bu bitkinin parlak ‘çiçekleri’ küçük, sade çiçeği çevreleyen üç renkli braktlardır. Bitkide uzun dikenler ve basit yapraklar bulunur. Bahçıvanlar, üç farklı türü melezleyerek 300’den fazla çeşidini geliştirmiştir.
Ziyaret ettiğinizde, Hawaii çiçeklerini tanımaya özen gösterin. Bu tropikal bitkiler ana karada yetişmez, bu yüzden birçoğu sizin için yeni olabilir! PlantSnap gibi uygulamalar her türlü çiçeği kolayca tanımanıza yardımcı olabilir. Unutmayın, vahşi doğada yetişen bitkilerin çiçeklerini koparmayın. Çiçeklere üremeleri için ihtiyaçları vardır ve koparmak bitkilerin yok olmasına neden olabilir. Hawaii’nin florası tüm yardımınıza muhtaç!