Kwiat lotosu jest jedną z najświętszych i najbardziej ikonicznych roślin na świecie. Ten efektowny kwiat jest symbolicznym elementem niektórych z najbardziej wpływowych kultur i religii w historii. Można śmiało powiedzieć, że od tysięcy lat lotos jest gwiazdą w świecie roślin.

Hieroglify w Starożytnym Egipcie często przedstawiają kwiaty lotosu obok ważnych kapłanów i faraonów. Posągi ukazujące święte postacie buddyjskie przedstawiają je siedzące na lub pod kwiatem lotosu. Niektórzy bogowie i boginie hinduizmu są związani z tymi kwiatami. Kwiat lotosu jest powtarzającym się symbolem przez cały czas i przestrzeń. Co sprawia, że ten kwiat jest tak fascynujący? Aby zrozumieć, dlaczego ta roślina jest tak symboliczna i ponadczasowa, musimy najpierw poznać jej historię życia.

 

 

O kwiacie lotosu

 

Biały lotos (zwany też świętym lotosem), Nelumbo nucifera, ma ogromny naturalny zasięg. Rośnie w północnych Indiach na wysokościach sięgających 1400 metrów (4600 stóp), aż po wschodnią Azję, obejmując znaczną część Chin i niemal cały południowo-wschodnią Azję.

Niebieski lotos, Nymphaea caerulea, pochodzi z Nilu i innych części Afryki Wschodniej. Botanicznie rzecz biorąc, niebieski lotos to właściwie rodzaj lilii wodnej. Jednak powody, dla których jest uważany za święty, są podobne do tych dotyczących białego lotosu. Rośnie też w sposób bardzo podobny do białego lotosu.

Roślina lotosu jest wodna. Doskonale rozwija się w mulistych, stojących wodach, ukorzeniając się w mule poniżej. Długie łodygi wynurzają się przez wodę, a liście unoszą się bezpośrednio na powierzchni lub nad nią. Ogromne, efektowne kwiaty kwitną ponad liśćmi, czasem osiągając do 20 centymetrów (8 cali) średnicy! Płatki lotosu mają specjalną woskową powłokę, która odpycha wodę i brud. Dzięki temu, mimo że kwiat wyrasta z brudnej, zmąconej wody, pozostaje nieskazitelnie czysty. Jeden po drugim pojawiają się nowe kwiaty lotosu, które kwitną tylko jeden dzień. To jeden z powodów, dla których kwiaty lotosu są tak podziwiane. Ich zdolność do pozostawania czystymi mimo wzrastania w mule wzbudza skojarzenia z wytrwałością i duchową czystością.

 

 

 

Buddyzm i lotos

 

W buddyzmie święty lotos jest symbolem czystości, duchowego przebudzenia i wierności. Posągi Buddy często przedstawiają go siedzącego na rozkwitłym kwiacie lotosu, jak na powyższym zdjęciu. W kraju Buddy występuje wiele różnych kolorów kwiatów lotosu, a każdy z nich ma inne znaczenie.

• Niebieski symbolizuje zwycięstwo ducha nad mądrością, inteligencją i wiedzą. W sztuce buddyjskiej niebieskie lotosy nigdy nie są w pełni otwarte, by nie pokazywać środka kwiatu.
• Biały symbolizuje Bodhi (oświecenie). Reprezentuje też czystość umysłu, duchową doskonałość i pokój.
• Fioletowy uważany jest za mistyczny. Osiem płatków tego lotosu symbolizuje Szlachetną Ośmioraką Ścieżkę, jedno z najważniejszych nauk Buddy.
• Czerwony symbolizuje serce, miłość i współczucie.
• Różowy uważany jest za „prawdziwy” lotos i jest głównym kolorem kwiatu według Buddy.

 

 

 

Bogowie i boginie hinduizmu a biały lotos

 

Kwiat lotosu jest święty w hinduizmie. Symbolizuje piękno, płodność, dobrobyt, duchowość i wieczność. To bardzo ważne ideały, a wszystkie reprezentuje biały lotos. Wielu bóstw hinduistycznych trzyma lub kojarzy się z kwiatami lotosu.

Bogini dobrobytu, Lakszmi, najczęściej przedstawiana jest siedząca na rozkwitłym kwiecie lotosu, z dodatkowymi kwiatami trzymanymi w dwóch z jej czterech rąk. Czterotwarzowy bóg stworzenia, Brahma, podobno sam wyłonił się z kwiatu lotosu. W hinduizmie nieskazitelny kwiat lotosu jest boski. Wyrasta z mulistych wód i symbolizuje oświecenie osoby o małym przywiązaniu do świata.

 

 

 

Starożytny Egipt i niebieski lotos

 

Hieroglify starożytnego Egiptu ukazują więcej niż jeden rodzaj kwiatu lotosu, ale zdecydowanie najczęściej i najświęcej znaczenia przypisuje się niebieskiemu lotosowi. Niebieski kwiat często symbolizuje odrodzenie, ze względu na swoją naturę zanurzania się pod wodę i ponownego pojawiania się następnego dnia. Kiedy zakwita po raz drugi, jest tak samo czysty i nieskazitelny jak poprzedniego dnia.

Dzięki zdolności lotosu do zanurzania się pod wodę i powracania następnego dnia, ostatecznie zaczął symbolizować słońce i stworzenie świata. Ponieważ lotos kojarzony jest z odrodzeniem, w konsekwencji stał się także symbolem śmierci. Wielu starożytnych Egipcjan wierzyło, że istnieje możliwość przemiany w lotos po śmierci, aby mogło nastąpić odrodzenie następnego dnia.

Poza symbolicznym i duchowym znaczeniem niebieski lotos miał także znaczenie polityczne. Górny i Dolny Egipt długo pozostawały odrębnymi królestwami. Ostatecznie kwiat lotosu (pospolity w Górnym Egipcie) i roślina papirusu (pospolita w Dolnym Egipcie) zostały połączone w symbole i hieroglify. Połączenie dwóch najważniejszych roślin starożytnego Egiptu przyczyniło się do zjednoczenia tych dwóch królestw.