Czym są roślinne enzymy trawienne? Aby na to odpowiedzieć, musimy najpierw zadać pytanie: czym w ogóle są enzymy trawienne? Możliwe, że uczyłeś się o enzymach na lekcji biologii, ale przypomnimy Ci tę wiedzę.

Organizmy potrzebują energii do funkcjonowania. Ale skąd pochodzi ta energia? Oczywiście z pożywienia! Po zjedzeniu kawałka pizzy lub wypiciu szklanki soku pomarańczowego, ciało nie jest w stanie magicznie wchłonąć kawałka pepperoni czy miąższu pomarańczy. Potrzebuje czegoś, co uczyni tę energię użyteczną – na przykład enzymów!

 

 

Enzymy trawienne

 

Każdy organizm, który musi przetwarzać pokarm na energię, potrzebuje pewnego rodzaju enzymu do wykonania tego zadania. Pomagają one rozłożyć posiłek na mniejsze składniki, które organizm łatwiej wchłonie. Enzymy trawienne rozkładają białka, tłuszcze i węglowodany na drobne cząsteczki, które są wchłaniane przez jelito cienkie w trakcie przechodzenia. Niektóre pokarmy zawierają nawet enzymy wspomagające trawienie.

Istnieje kilka głównych typów enzymów trawiennych:

  • Proteazy i peptydazy rozdzielają białka na małe peptydy i aminokwasy.
  • Lipazy rozkładają tłuszcze na trzy kwasy tłuszczowe i cząsteczkę gliceryny.
  • Amylazy przekształcają węglowodany takie jak skrobia i cukry w proste cukry, np. glukozę.
  • Nukleazy przekształcają kwasy nukleinowe na nukleotydy.

Teraz, gdy lepiej rozumiemy, czym są enzymy trawienne, zadajmy ponownie nasze pytanie.

 

roślina dzbanecznik

 

 

Czym są roślinne enzymy trawienne?

 

Chociaż większość roślin wytwarza energię w procesie zwanym fotosyntezą, niektóre czerpią składniki odżywcze w inny sposób.

Rośliny mięsożerne stanowią niewielki odsetek wszystkich gatunków roślin i mają niezwykły sposób pozyskiwania składników odżywczych. Ponieważ często rosną na ubogich glebach, muszą uzupełniać pobieranie składników odżywczych inną metodą: mięsożernością. Rośliny te są w stanie przekształcać materię organiczną w energię, podobnie jak zwierzęta w swoim przewodzie pokarmowym. A do rozkładu pokarmu na mniejsze składniki, zgadnij co wykorzystują? Enzymy! Choć rośliny nie mają takich samych enzymów trawiennych jak zwierzęta, procesy, które zachodzą, są bardzo podobne.

Najważniejsze składniki odżywcze, których potrzebuje roślina, to azot, fosfor i potas. Roślinne enzymy trawienne umożliwiają roślinie mięsożernej pozyskiwanie tych składników w miejscach, gdzie w innym wypadku byłoby to niemal niemożliwe. Jedną z najciekawszych rzeczy na temat enzymów trawiennych u roślin i zwierząt jest to, że wyewoluowały one niezależnie od siebie. To doskonały przykład ewolucji zbieżnej!

Rośliny wydzielają swoje enzymy trawienne z przekształconych liści. W przypadku dzbanecznika tworzą one zbiornik trawienny zawierający te enzymy. W pułapce muchołówki „usta” rośliny są pokryte tymi enzymami, które zaciskają się na ofierze nie tylko po to, by ją schwytać, ale także aby pokryć enzymami jak największą powierzchnię ofiary.

 

Schemat działania chitynazy

 

Typowe enzymy roślinne

 

  • Esteraza
  • Fosfataza
  • Glukanaza
  • Peroksydaza
  • Ureazy
  • Chitynaza

Wszystkie te enzymy mają określoną funkcję, tzn. rozkładają tylko jedną lub kilka unikalnych struktur. Jak sama nazwa wskazuje, chitynaza służy do rozkładu egzoszkieletu (zbudowanego z chityny) owadów i innych stawonogów. Bez niej rośliny nie byłyby w stanie strawić twardej, zewnętrznej powłoki chrząszcza.

Roślinne enzymy trawienne to prawdziwy cud biologii. To zdumiewające, że rośliny wyewoluowały podobny sposób trawienia pokarmu, jak ludzie i inne zwierzęta!