Cedry to uwielbiany i dobrze znany rodzaj drzew. Chociaż często występuje zamieszanie między nazwami potocznymi a botanicznymi różnych rodzajów, nie ma dyskusji na temat tego, jak piękne i użyteczne są te drzewa. Cedry wspierały społeczności w trakcie naszego rozwoju, podróży i budowy miast. Ich zdrowie, witalność i możliwości związane z tymi drzewami iglastymi trwają także do dziś. Cedry i drewno cedrowe są wszędzie: elewacje, meble, budowa łodzi, szklarnie i pudełka na cygara, by wymienić tylko kilka.   

IDENTYFIKUJ NOWE ROŚLINY Z PLANTSNAP

Te drzewa są starożytne, warto je poznać i ważne jest ich chronienie, gdy tworzymy zrównoważone społeczeństwa i systemy gospodarcze. 

 

Wprowadzenie

 

Wiele osób zaskakuje fakt, że istnieją tylko 4 gatunki prawdziwych cedrów: Cedrus atlantica, Cedrus brevifolia, Cedrus deodara i Cedrus libani. 

 

Poniżej omówimy różnice między tymi gatunkami. Na razie wspólne dla tych 4 gatunków jest to, że są to wszystkie drzewa iglaste z rodzaju Pinaceae. Pochodzą z górzystych regionów Himalajów i obszarów śródziemnomorskich, mają żywiczne drewno o intensywnym, korzennym zapachu. Liście są zimozielone, iglaste i ułożone spiralnie. Te drzewa mają jasnobrązowe szyszki, czerwonobrązową korę i rosną w pełnym słońcu. 

 

Cedry są obecnie sadzone i chronione ze względów estetycznych, w celach leczniczych i duchowych, w renowacji lasów oraz jako osłony przeciwwiatrowe. 

 

 

Prawdziwe czy fałszywe cedry? 

 

Jeśli mieszkasz w Ameryce Północnej, możesz być naprawdę zaskoczony, słysząc, że istnieją tylko 4 gatunki prawdziwych cedrów i że pochodzą one z obszarów za oceanem. Okazuje się, że w Ameryce Północnej istnieją drzewa potocznie nazywane cedrami, choć technicznie należą do innych rodzajów roślin. W świecie botanicznym często nazywane są „fałszywymi cedrami”. Może to z początku wprowadzać w błąd, ale w przeciwieństwie do palm i sagowców, ilość gatunków w obu kategoriach „cedrów” jest ograniczona, więc szybko zrozumiesz różnice. 

 

 

Różne rodzaje cedrów

 

Poniżej zebrano charakterystyczne cechy zarówno prawdziwych, jak i fałszywych cedrów oraz wskazówki, jak rozpoznawać różne rodzaje na świecie. 

 

Prawdziwe Cedry

 

Na świecie istnieją 4 gatunki prawdziwych cedrów. Ich nazwy często wskazują, gdzie można je spotkać. 

 

Cedr Atlasowy (Cedrus Atlantica)

 

Cedr atlasowy, znany także jako niebieski cedr atlasowy, pochodzi z gór Atlas. Jego liście mają odcień niebiesko-zielony i rosną w kępach. Cedry atlasowe można rozpoznać po brązowo-szarej korze, która pęka wraz ze wzrostem drzewa. 

 

 

Cedr Cypryjski (Cedrus brevifolia)

 

Cedr cypryjski jest endemiczny dla wyspy Cypr na Morzu Śródziemnym. Jego igły są ułożone w krótkie kępy, a gałęzie są krótsze niż u innych gatunków cedrów. 

 

 

Cedr Libanu (Cedrus libani)

 

Znane także jako cedry libańskie, pochodzą z południowo-zachodniej Azji, na obszarze Libanu i części Syrii. Te drzewa są ważnymi symbolami kulturowymi tożsamości, na tyle, że zdobią obecnie flagę Libanu. Cedry te są odporne na suszę i tworzą masywne pnie. Wyróżniają się płaskimi koronami i imponująco rozciągniętymi gałęziami rosnącymi poziomo. 

 

 

Cedr Deodar (Cedrus Deodara)

 

Cedr deodar, znany także jako cedr himalajski, pochodzi z Himalajów. Młode drzewa mają kształt piramidalny, ale wraz z wiekiem korona się spłaszcza. Te cedry mają szerokie, opadające gałęzie. 

 

 

Fałszywe cedry 

 

Chociaż fałszywe cedry nie należą oficjalnie do rodzaju Cedrus, znajomość gatunków zwykle uważanych za cedry, zwłaszcza w Ameryce Północnej, może być ważną umiejętnością, aby uniknąć nieporozumień z innymi ogrodnikami, zbieraczami czy ekologami. Te fałszywe cedry mają ogromne znaczenie dla rdzennych społeczności Ameryki Północnej, które od tysiącleci czciły te gatunki, wykorzystując je w ceremoniach życiowych i medycynie. Książka Mary Siisip Geniusz Plants Have So Much To Teach Us, All We Have To Do Is Ask to ogromne źródło wiedzy dla wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej o tym w kontekście mądrości i praktyk przodków Anishinabee. 

 

 

Alaskański Żółty Cedr (Cupressus nootkatensis)

Nazwa naukowa zawsze będzie najbardziej wiarygodnym sposobem pewnego rozróżnienia prawdziwych i fałszywych cedrów. Na przykład żółty cedr należy do rodziny cisa (Cupressaceae), jak wskazuje jego nazwa botaniczna. 

Pochodzi z północno-zachodniej części Ameryki Północnej. Można go rozpoznać po zwisających gałęziach. Alaskański żółty cedr ma łuskowate liście, które mogą być kłujące. 

 

 

Bermudzki Cedr (Juniperus bermudiana)

 

Choć potocznie nazywany cedrem, to właściwie jałowiec endemiczny wyspy Bermudy. Drzewa te pokrywały dużą część wyspy, ale las został zniszczony najpierw przez osadników, a potem przez inwazję mszyc. Wydarzenie to znane jest dziś jako „zaraza”. Spowodowało wyginięcie wielu zapylaczy i jest przerażającym przykładem, jak niekontrolowany rozwój ludzki może sprowadzić katastrofę na świat przyrody. 

 

 

Wschodni Czerwony Cedr (Juniperus virginiana)

 

Wschodni czerwony cedr to w rzeczywistości członek rodzaju jałowców i rośnie w kształcie piramidy. Drzewa te preferują pełne słońce i otwarte przestrzenie – czy ktoś jeszcze ma teraz pewną piosenkę w głowie? 

 

 

Wschodnie cedrowe skrzydła uwielbiają jeść owocopodobne szyszki, a ulistnienie tego drzewa stanowi schronienie dla innych gatunków ptaków.  

 

 

Cedr Kadzidłowy (Calocedrus decurrens)

 

Te fałszywe cedry są wyjątkowo aromatyczne i popularnie sprzedawane w sklepach z ekologicznymi ogrodami, zwłaszcza w okresie świąt zimowych jako sezonowe doniczki i dekoracje. Drzewo pochodzi z Kalifornii oraz zachodniej części Ameryki Północnej, zwłaszcza z regionu Północno-Zachodniego Pacyfiku. Mogą rosnąć do 152 stóp wysokości, prezentując kształt stożka. 

 

 

Północny Biały Cedr (Thuja occidentalis) 

 

Te fałszywe cedry znane są również jako żywotniki. Najlepiej rosną w pełnym słońcu, zwłaszcza będąc młodymi drzewami, ale radzą sobie też w półcieniu. Preferują gleby wilgotne lub mokre. Igły mają łuskowaty kształt i są ułożone tak, że gałęzie wyglądają na płaskie. Korzenie są płytkie i rozchodzą się szeroko, a szyszki mają podłużny kształt. 

 

 

Cedr Port Orford (Chamaecyparis lawsoniana)

 

Znany także pod nazwą cyprys Lawsona, te drzewa występują na północno-zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Mogą osiągać ponad 200 stóp wysokości. Drewno jądrowe jest bladożółte, natomiast biel drewna ma biało-żółtobrązowy odcień. To kolejny bardzo aromatyczny gatunek drzewa, często porównywany do imbiru. 

 

 

Sosna Syberyjska (Pinus sibirica)

 

Pochodząca z regionów Syberii i Mongolii, sosna ta jest członkiem grupy sosen białych, z igłami rosnącymi w pęczkach po 5. Choć znacznie różni się od innych cedrów (wyraźnie jest sosną), zamieszanie pojawia się, gdy próbuje się przetłumaczyć jej nazwę potoczną z rosyjskiego, co często wychodzi mniej więcej jako „cedr syberyjski.” 

 

 

Cedr Hiszpański (Cedrela odorata)

 

Te drzewa pochodzą z Ameryki Środkowej, Południowej i Karaibów. Drewno ma różowawy kolor i jest szeroko wykorzystywane do produkcji drewna. Ma charakterystyczny „zapach cedru”, przynajmniej większość osób tak uważa, choć nie jest to prawdziwy cedr. Często służy do produkcji pudełek na cygara. 

 

 

Ogólnie rzecz biorąc, nie jest zrównoważone używanie cedru hiszpańskiego, ponieważ populacje tych drzew stały się narażone na zagrożenia z powodu uprzemysłowienia i zmian klimatycznych. 

 

 

Western Red Cedar (Thuja plicata)

 

Pochodzące z wybrzeża Pacyfiku w Ameryce Północnej, te drzewa są popularne jako ozdobne i źródło drewna. Mają formę piramidalną i silnie podpieraną podstawę. Ich kora ma cynamonowo-czerwony lub brązowy, łuskowaty charakter, która złuszcza się nieregularnie. Szyszki są jajowate. 

 

 

Cedry i fałszywe cedry

 

Drzewa cedrowe, zarówno prawdziwe, jak i fałszywe, ukształtowały niezliczone społeczności i kultury. Zrozumienie różnic między gatunkami i rodzajami może być ekscytującym sposobem na osobiste zaangażowanie się w to potężne rośliny i połączenie z pradawnymi tradycjami i sposobami życia.